Integrated Marine Informations System - IMIS

Personen | Instituten | Publicaties | Projecten | Datasets | Kaarten
[ meld een fout in dit record ] Print deze pagina

MNO Opvolging evoluties na de afgraving van de Ketenissepolder tot slik- en schorgebied in 2002 [MNO Follow-up developments Ketenissepolder following the leveling to intertidal area in 2002]

Beschikbaarheid: Beschikbaar onder voorwaarden
The data are withheld from general circulation and disclosure but access may be obtained on a case-by-case basis through negotiation

Nota: Restrictions available at contact person

Beschrijving
Deze dataset omvat de gegevens verzameld sedert de oplevering van de werken en omvat data over morfologie, sediment, macrobenthos, vegetatie, broedvogels en watervogels op Ketenissepolder, een brakwater intergetijdengebied op de linker Schelde oever. meer

De Ketenissepolder is een voormalig brak schor van ca 30 ha tussen het fort van Liefkenshoek en de Kallo sluis (Linker Scheldeoever). Destijds werd hier de specie die vrijkwam bij de aanleg van de Liefkenshoektunnel opgespoten tussen zomerdijk en een waterkerende dijk. Als compensatie voor de aanleg van de Noordzee containerterminal wordt dit slik- en schorgebied hersteld. Het steenslag van de zomerdijk en de opgespoten specie werden weer verwijderd en het gebied werd afgegraven tot net onder GHW met een zeer zwakke helling naar de rivier toe. Op die manier ontstaat er een goede uitgangssituatie voor de ontwikkeling van nieuw slik en schor waar zich geulen, platen, zilte riet- en graslandvegetaties kunnen vormen. De ontwikkelingen in dit herstelproject worden door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek gemonitored in samenwerking met de Universiteit van Antwerpen (UA) en de Waterwegen en Zeekanaal nv (W&Z). Sedimentatie- en erosieprocessen, de vorming van geulen, de vestiging van bodemdieren en vegetatie en het gebruik van het gebied door watervogels en broedvogels worden opgevolgd. Aangezien estuariene herstelprojecten het snelst evolueren onmiddellijk na herstel van het getijdenregime werd in elk deelgebied met monitoring gestart naargelang de werken vorderden. De eerste meetraai werd opgesteld in juni 2002, terwijl de werken pas eindigden in januari 2003. In totaal bestaan er 6 raaien, gaande van de dijk tot aan de laagwaterlijn waarlangs in totaal 20 sedimentatie-erosieplots staan opgesteld. Alle monitoring inzake sedimentatie/erosie, sedimentsamenstelling, macrobenthos en deels ook morfologie, gebeurt in transecten rond deze dwarsraaien. Voor de opvolging van de vegetatie werden PQ’s afgebakend en de watervogels worden binnen grotere transecten geteld. In het eerste jaar na afgraving werden de sedimentatie-erosie tweewekelijks opgemeten, later nam deze frequentie geleidelijk af, en worden ze anno 2007 nog halfjaarlijks opgemeten. Bij elke sederoplot worden sedimentstalen verzameld waarvan sedimentsamenstelling, organische stof en chlorofyl a-gehalte bepaald worden. Jaarlijks worden ook een aantal van deze stalen geanalyseerd op verontreinigende stoffen zoals PCB’s, zware metalen, PAK’s en pesticiden. Gedurende het eerste jaar werd maandelijks wordt het macrobenthos bemonsterd om de vestiging van bodemdieren te evalueren. Vanaf het tweede jaar neemt de frequentie af en werden bodemdieren nog seizoenaal bemonsterd. De vegetatievestiging wordt gevolgd aan de hand van 38 aantal permanente kwadraten. Luchtfotografie en topografische opnamen (RTK-GPS, niveaumeter) leveren een meer globaal beeld van de vegetatievestiging, de vorming van geulen en andere morfologische kenmerken. Tenslotte wordt ook het gebruik van het gebied door watervogels en broedvogels opgevolgd door de watervogels per transect te tellen, dit gebeurt maandelijks, en de broedvogels in het broedseizoen te noteren.

Scope
Thema's:
Biologie, Biologie > Benthos, Biologie > Planten, Biologie > Vogels, Geografie, Geologie - Geofysica - Sedimentatie, Geologie - Geofysica - Sedimentatie > Sedimenten - Rotsen - Poriewater, Kustonderzoek (bv. stranden, estuaria)
Kernwoorden:
Brak water, Broedvogels, Intertidaal milieu, Macrobenthos, Morfologie (kust), Natuurherstel, Natuurontwikkeling, Plantendek, Polders, Sedimentanalyse, Slikken, Watervogels, Zoutmoerassen, ANE, Schelde-estuarium, België, Zeeschelde, Ketenissepolder, Amphipoda, Anatidae Vigors, 1825, Bivalvia, Charadriiformes, Decapoda, Diptera, Gastropoda, Isopoda, Oligochaeta, Polychaeta

Geografische spreiding
ANE, Schelde-estuarium [Marine Regions]
België, Zeeschelde, Ketenissepolder [Marine Regions]

Spreiding in de tijd
Vanaf Juni 2002 [Gestart]

Taxonomische spreiding
Amphipoda [WoRMS]
Anatidae Vigors, 1825 [WoRMS]
Bivalvia [WoRMS]
Charadriiformes [WoRMS]
Decapoda [WoRMS]
Diptera [WoRMS]
Gastropoda [WoRMS]
Isopoda [WoRMS]
Oligochaeta [WoRMS]
Polychaeta [WoRMS]

Parameters
% Totaal stikstof (N) Methode , Apolaire koolwaterstoffen (APKWS) Methode , Arsenicum (As) Methode , Cadmium (Cd) Methode , Chroom Methode , Densiteit Bodemdieren, Densiteit broedvogels, Densiteit Oligochaeta, Densiteit vogels: ganzen, Densiteit watervogels, Extractable organic halogen (EOX) Methode , Hoogte Methode , Koper (Cu) Methode , Korrelgrootte Methode , Kwik Methode , Lood (Pb) Methode , Nikkel Methode , PCB's Methode , Pesticiden Methode , Pigment analyse, Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) Methode , Profielen Methode , Sedimentatie/erosie Methode , SOCP Methode , Totaal Fosfor (P) Methode , Vegetatie Methode , Zink (ZN) Methode
% Totaal stikstof (N): PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Apolaire koolwaterstoffen (APKWS): PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Arsenicum (As): PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Cadmium (Cd): PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Chroom: PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Extractable organic halogen (EOX): PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Hoogte: DHM
Koper (Cu): PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Korrelgrootte: Grain-size analysis
Grain size is determined using a Malvern Master Sizer
Kwik: PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Lood (Pb): PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Nikkel: PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
PCB's: PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Pesticiden: PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK): PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Profielen: Theodo-lite and level-meter
Sedimentatie/erosie: Sedimentation-erosion plots
A sedimentation-erosion plot exists out of 3 cores that are fixed into the mudflat. The 1,5 m long cores are set up in a triangular position, 1500 mm h.o.h. (length is 1500mm). The cores form a horizontal reference plane of which the reference height TAW is known. When strong sedimentation or erosion has taken place, the cores are prolonged or shortened. Core 1 and core 2 are connected by means of a measurement row, so the distance to the bottom can be measured each 20 cm. After that core 2 an
SOCP: PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Totaal Fosfor (P): PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)
Vegetatie: Permanent squares (PQ)
Along the river, spread over the different vegetation types, a large number of permanent squares are marked.
Zink (ZN): PIH laboratory analyses
Some of the sediment analysis is put out to the PIH laboratory (Provinciaal Instituut voor Hygiene, Provincie Antwerpen)

Bijdrage door
Vlaamse overheid; Beleidsdomein Leefmilieu, Natuur en Energie; Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek; Afdeling Biodiversiteit en Natuurlijk Milieu; Onderzoeksgroep Ecosysteemdiversiteit, meer
Vlaamse overheid; Beleidsdomein Omgeving; Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), meerdata eigenaar

Gerelateerde datasets
(Gedeeltelijk) opgenomen in:
MNO-2 Monitoring natuurontwikkeling langs de Zeeschelde - macrobenthos, meer
MNO-5 Monitoring natuurontwikkeling langs de Zeeschelde - bodemkwaliteit, meer
Volgende versie:
ME-5c Permanente Kwadraten Schelde databank, meer

Project
Monitoring van het macrobenthos in de Zeeschelde, meer
Invloed afgraving Ketenissepolder, meer
Monitoring van ontwikkelingen in slik- en schorgebieden in de Zeeschelde in het kader van : 1) de baggerstortvergunning op de platen van Doel en Boomke; 2) het afgraven van de Ketenissepolder, meer

Publicatie
Gebaseerd op deze dataset
Van den Neucker, T. et al. (2006). Analyse van de monitoringsresultaten van natuurontwikkelingsprojecten in het Schelde-estuarium. Concept-versie.. Interne rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, 2006(20). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek: Brussel. 128 pp., meer
(2003). Schelde Nieuwsbrief 37. Schelde Nieuwsbrief, 37[s.n.][s.l.]. 8 pp., meer
Verbessem, I. et al. (2007). Sediment characteristics and sedimentation-erosion processes on Ketenisse polder one year after levelling Aquatic Ecosystem Health & Management 10(1): 87-92. dx.doi.org/10.1080/14634980701194027, meer
Beschrijft deze dataset
Van den Bergh, E. et al. (2005). Tidal wetland restoration at Ketenisse polder (Schelde Estuary, Belgium): developments in the first year, in: Herrier, J.-L. et al. (Ed.) (2005). Proceedings 'Dunes and Estuaries 2005': International Conference on nature restoration practices in European coastal habitats, Koksijde, Belgium 19-23 September 2005. VLIZ Special Publication, 19: pp. 521-533, meer

Dataset status: Gestart
Data type: Data
Data oorsprong: Monitoring: veldonderzoek
Metadatarecord aangemaakt: 2004-08-11
Informatie laatst gewijzigd: 2009-03-30
Alle informatie in het Integrated Marine Information System (IMIS) valt onder het VLIZ Privacy beleid